Szukaj

Czy pot może być ciekawy?

Michał, 14.11.2020
Czy pot może być ciekawy?

Pot stanowi jeden z najważniejszych elementów termoregulacji człowieka. Współczesna wiedza na temat mechanizmów pocenia się pozwala na dokładne sprecyzowanie jego funkcji oraz natury. Jednak w dalekiej przeszłości, kiedy medycyna jeszcze raczkowała, sprawa nie była tak oczywista. Jeszcze w XIX wieku sądzono, iż wraz z potem wydalane są opary śmiertelnie niebezpieczne dla nas samych. W tym artykule zajmiemy się historią oraz ciekawostkami dotyczącymi pocenia się, gdyż jest to temat dużo bardziej obszerny, niż mogłoby się wydawać.

Pot naszym wrogiem czy sojusznikiem?

Mimo znacznych zasług potu w funkcjonowaniu ludzkiego organizmu próbujemy z nim walczyć już od czasów starożytnych. Grecy, Egipcjanie i Rzymianie z powodzeniem wykorzystywali wonne kąpiele i nacierali się pachnącymi olejkami, by pozbyć się zapachu potu. Daleka od nich i niezależna cywilizacja chińska wykorzystywała kryształy ałunu. Smarowano się nimi pod pachami, aby wyeliminować zapach potu. Pierwsze dezodoranty pojawiły się dopiero w końcowej części XIX wieku w Ameryce. Miały one formę gęstej mazi bądź wosku i były trudne w nakładaniu, a jeszcze bardziej skomplikowane w zmywaniu. Kolejne dziesięciolecia przyniosły dynamiczną ewolucję składu i form aplikacji dezodorantów, prowadząc nas powoli ku współczesnym środkom przeciwpotnym. Warto jednak wiedzieć, że dezodoranty nie usuwają potu, a jedynie hamują jego rozkład, co pozwala na zniwelowanie nieprzyjemnego zapachu. Zawierają one środki pochłaniające lub maskujące zapachy.

Historia walki z potem nie kończy się jednak na wynalezieniu dezodorantu. Na początku XX wieku opracowano pierwsze antyperspiranty, które w swoim składzie zawierały związki glinu. Te wchodziły w reakcję z potem i zmieniały go w żel, który tworzył w konsekwencji czopy, blokujące ujścia gruczołów potowych, a co za tym idzie, uniemożliwiały wydostawanie się potu na zewnątrz ciała. Do antyperspirantów z czasem zaczęto również dodawać substancje bakteriobójcze i zapachowe, a nawet talk, który pochłaniał pot i neutralizował jego zapach. Pierwsze antyperspiranty były wysoce niedoskonałe i powodowały pieczenie skóry oraz niszczenie odzieży, a jednak zostały ciepło przyjęte. Duże znaczenie miała tutaj świetna kampania marketingowa jednego z pierwszych antyperspirantów Odorono. Jego nazwa wzięła się od wyrażenia z języka angielskiego „Odor? Oh! No!”. Hasło to skuteczne zachęcało do zakupu młode damy, które były realnie przerażone perspektywą wykluczenia z towarzystwa.

Dlaczego mechanizm pocenia się przetrwał ewolucję ssaków?

Mechanizm pocenia się nie bez powodu znalazł się na stałe u ssaków. Występuje on nie tylko u człowieka, ale również u zwierząt. Przykładem takiego zwierzęcia, u którego mechanizm ten niezbędny jest do przeżycia to koń. Posiada on bardzo silne mięśnie, które muszą być schładzane podczas wysiłku. Koń jest gatunkiem, który w naturalnym środowisko stosuje ucieczkę jako podstawową strategię przetrwania. Zwierze to unika walki. Dawniej dziko żyjące konie na stepach dziennie przemierzały w wysokich temperaturach trasy rzędu 20-30 kilometrów, aby znaleźć pożywienie. Organizm konia musiał być więc przygotowany zarówno do szybkiego biegu, jak i długotrwałego wysiłku. Zadaniem potu było oczywiście chłodzenie rozgrzanych pracą mięśni. Koń, który pędził przez dłuższy czas, nie przeżyłby bez mechanizmu pocenia się. Gdyby nie pot, temperatura jego ciała osiągnęłaby po krótkim czasie wartość rzędu 40-50 stopni, a jego mięśnie zwyczajnie by się ugotowały. Podobne skutki miałoby to dla człowieka. Wzrost temperatury ciała o zaledwie 5 stopni Celsjusza jest wysoce niebezpieczny dla naszego życia i zdrowia. Niezbędny jest więc wydajny system chłodzenia, którego funkcję spełnia pot, wydzielany przez gruczoły potowe rozmieszczone niemal na całym ciele.

Co może sygnalizować obecność potu?

O ile pot znany jest nam jako naturalny mechanizm termoregulacji organizmu, to może on występować również z nietypowych przyczyn. W tej części artykułu wymienimy te, które nie mieszczą się w „standardzie”. Pominiemy również powód nadmiernej potliwości. Jeżeli jesteś kobietą w średnim wieku i odczuwasz ciepło, kiedy pozostałym osobom w pomieszczeniu jest zimno, to może być to jeden z objawów menopauzy. Objaw ten występuje u wielu Pań wchodzących w ten etap życia. Co ciekawe, zjawisko to występuje również u kobiet w ciąży. Za oba te przypadki odpowiedzialne jest oddziaływanie hormonalne, które wpływając na mózg, wywiera fałszywe poczucie gorąca. Naturalną odpowiedzią organizmu jest w tej sytuacji pot, który w normalnym stanie nie pojawiłby się.

Nietypową przyczyną pocenia się jest również anhydroza. Jest to niebezpieczne zaburzenie, które uniemożliwia normalne pocenie. Jest ono również przeciwieństwem sytuacji opisanej w poprzednim akapicie. Jeżeli w gorący letni dzień przemieszczasz się na świeżym powietrzu, a na twoim ciele nie pojawiła się ani kropelka potu, to może być to bardzo zły znak. Choć z pozoru może się to wydawać oznaką wysokiej wydolności, to może być również zwiastunem nadchodzącego napadu gorąca, który może doprowadzić do utraty przytomności. Przegrzany organizm jest tak samo zagrożony, jak ten który został wychłodzony. Choć oczywiście zachodzą tutaj inne mechanizmy, to oba te stany są niebezpieczne dla zdrowia.

Koszyk

Twój koszyk jest pusty.

Dokonaj swoich pierwszych zakupów